Koszalin został miastem na mocy aktu Biskupa Hermana von Gleichena z dnia 23 maja 1266r. wg prawa lubeckiego. Symbolem miasta jest zawsze ratusz - siedziba władzy miejskiej. Ratusze Koszalina budowano wiele razy. Właściwie nie wiadomo kiedy zbudowano najstarszy ratusz - w 1280r. stała ponoć na rynku drewniana buda.

Pierwszy ratusz. Dowierza się staremu przekazowi iż powstał on za przyzwoleniem kamieńskiego biskupa Henryka von Wacholt w roku 1308 po ukończeniu budowy murów miejskich. Ratusz ten zbudowany został pośrodku rynku /Marktplatz/. Nie wiadomo jak on wyglądał. Ratusz ten spłonął całkowicie w wielkim pożarze w roku 1504.


Drugi ratusz zbudowano w 1609r. w miejscu poprzedniego. Był to obszerny obiekt z wieżą, bijącym zegarem i dzwonem pożarowym. Do tego budynku po jednej stronie dobudowano pięć bud kramarskich, które wydzierżawiono na korzyść skarbu miejskiego. Pod ratuszem znajdowała się piwnica ratuszowa - gospoda, która także była dzierżawiona oraz stanowiła mieszkanie Starszego Sługi Dobra Publicznego. Po stronie północnej znajdowały się kramy z mięsem i chlebem, waga miejska oraz strażnica pod drugim sklepieniem piwnicznym, a obok tzw. wielka bursa, która jeszcze w roku 1591 służyła do posiedzeń sądowych. Bursa w czasie wojny trzydziestoletniej służyła zarówno wojsku cesarskiemu jak i szwedzkiemu. Po wojnie zniszczoną bursę znowu urządzono i służyła do posiedzeń gildii strzeleckich, krawieckich i browarników. W jednej z bud komory miejskiej znajdowała się apteka ratuszowa.

Nad wejściem do sali posiedzeń znajdowała się czarna tablica z łacińską inskrypcją : "Rajca, który urzędową drogą wchodzi do ratusza, ten powinien odłożyć wszelkie prywatne namiętności jak gniew, gwałtowność, nienawiść, przyjaźń, ludzka usłużność. Powinien swoją osobę i troskę poświęcić wyłącznie wspólnocie, bo po tym jak był wobec innych prawy albo niesprawiedliwy, będzie również oczekiwał i ponosił osąd Boży".

Ratusz ten spłonął całkowicie w czasie największego koszalińskiego pożaru w dniu 11.10.1718r. Spłonęło archiwum miejskie i piękna Biblioteka Schwederów, która znajdowała się w wielkiej sali ratusza. Postanowiono nie budować nowych ratuszy pośrodku rynku.

Ratusze na Pomorzu budowano wg tego samego modelu, można więc przypuszczać, że wyglądał on jak na rycinie / 1612r./ z mapy Eliharda Lubinusa wykonanej na polecenie Księcia Filipa II w 1618r./Miasta miały obowiązek wykonać rycinę miasta i wysłać do Greifswaldu/.

Trzeci ratusz powstał na zakupionej w 1720r. przez miasto jedynej wolnej parceli w południowej-zachodniej stronie rynku /dzisiaj znajduje się tu Jubiler/. Wzniesiono ratusz w ciągu pierzei domów. Miał on przy wejściu sześć przypór łukowych. Na parterze znajdowała się główna strażnica. Na piętrze urządzono sale ziemskie i ratuszowe dla zebrań i zgromadzeń stanów powiatów księstwa kamieńskiego; nadto było tu miejsce na archiwum. Pod skrzydłem od strony kościoła znalazły się stragany mięsne, a od strony rynku kramy chlebowe. Na ścianie frontowej wmurowany był herb miasta, wykuty w kamieniu. Obiekt nie miał niestety dobrej konstrukcji i dlatego po stu latach przystąpiono do generalnego remontu. W 1827r. postanowiono rozebrać skrzydło boczne, ale okazało się, że remontu wymaga także budynek główny. Postanowiono więc rozebrać cały obiekt.

Czwarty ratusz powstał na miejscu poprzednika. W dniu 18 czerwca 1827r. położono kamień węgielny. Również ten obiekt miał ciąg łuków opartych na sześciu filarach i wspomniany tenże herb nad wejściem. Front budynku był więc podobny do poprzednika, ale już w lepszym wykonaniu. Układ pomieszczeń ratuszowych był także podobny jak w trzecim obiekcie. Ratusz ten widoczny jest na zachowanych fotografiach.

Ratusz ten został zniszczony w dniu 4 marca 1945 w trakcie ostrzału artyleryjskiego centrum miasta przez Armię Czerwoną.

Piąty ratusz. Początkowo władze miejskie zajmowały pomieszczenia w budynku przy ul. A. Grottgera 4 - od maja 1945r. do wiosny 1948r.Po tym czasie Zarząd Miejski urzędował w budynku dawnej Rejencji - do czerwca 1950r. tj. do czasu utworzenia województwa koszalińskiego.

Piąty ratusz urządzono w budynku mieszkalnym przy ul. Armii Czerwonej 11-15/ przed 1945r. były to mieszkania patrycjatu miejskiego/. W budynku tym nie mieściły się niestety wszystkie wydziały/ wiele ulokowano w innych budynkach śródmieścia/. Stan techniczny budynku był krytyczny - trzeszczące, drewniane podłogi i stropy groziły zawaleniem.

Na elewacji znajduje się /wg tradycji miejskiej/ aktualny herb miasta uchwalony w 1959r.

Szósty ratusz oddano w dniu 15 grudnia 1962r. Inicjatorem i jego gorącym orędownikiem był ówczesny Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Tadeusz OZGA. Decyzja o jego budowie zapadła "wysoko" bo w Urzędzie Rady Ministrów w 1959r. Wykonawcą zostało Koszalińskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego, a inwestycją kierował - inżynier Andrzej Boniek. Koszt inwestycji wyniósł ponad 15 milionów złotych - dla porównania T. Ozga zarabiał 5 tysięcy złotych miesięcznie. Początkowo boczne skrzydło /od ul. Młyńskiej/ zajął wykonawca czyli KPBM. Obiekt przechodził kilka remontów i "liftingów". Poza ratuszem Urząd zajmuje budynek przy ul. Adama Mickiewicza 26, a Straż Miejska ulokowana jest przy ul. Mariańskiej. Natomiast Urząd Stanu Cywilnego zajmuje XIV-wieczną kamienicę przy ul. Bogusława II.


PS. Narzekamy często na kształt architektoniczny naszego ratusza. Niemcy-Koszalinianie chwalą go za estetykę, światło w pomieszczeniach, ładny układ pomieszczeń bo ich ratusz był wewnątrz ciemny i ponury.

 

Opracowali: Józef Maciej Sprutta - Prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Koszalina www.przyjaciele.koszalin.pl 
Józef Leitgeber

Dodaj Temat

 reklama balticbd

calidozaworarka

 

ARKA zyczeniabn2017toplaserkoszalinlogo1

baneredu4you1

reklamamchecinski1                                                

teproogłoszenieopracebalticinfo1

lechbudIIetap

logo.rgb

e.sztorc.banner

inwestbohwawy

 

vertaxofertareklama1

banerekfotowoltaika210x240px3

 assetlogolarge

 

balticinfopl


logonieruchomosci ew1

logopraxis

pamprofil

 

4mobile

banerbogurscy
 banerek1
logo just
 
MAPA STRON I II
stat4u