O zbrodni popełnionej na żołnierzach i cywilach polskich w Katyniu wiosną 1940 r rozmawiamy z prof. zw. dr hab Bogusławem Polakiem, dziekanem Wydziału Humanistycznego Politechniki Koszalińskiej.

- Panie profesorze, już pod koniec 1939 roku władze sowieckie, ze Stalinem i Berią ( szefem NKWD) na czele podjęły decyzję o fizycznej likwidacji oficerów polskich przetrzymywanych w obozach w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie. Co było powodem tej decyzji?
- Jak wiadomo, 17 września 1939 roku Sowieci wkroczyli na wschodnie tereny II RP , tłumacząc to rozpadem państwowości polskiej.

W gazetach sowieckich z 1939 roku zawarta była informacja o wielu tysiącach pojmanych jeńców wojennych, choć Polska nie była przecież w stanie wojny z Rosją sowiecką. Ponadto, Rosja nie podpisała nigdy konwencji genewskiej. Stalin z premedytacją podjął decyzję o zbrodni katyńskiej, gdyż była to eliminacja elit i oficerów, inżynierów, naukowców, duchownych, których patriotyzm nie pozwoliłby na spokojną ich egzystencję w państwie opanowanym przez komunistów. Oczywiście, mówiąc o Katyniu mam na myśli wszystkie miejsca masowych mordów polskich oficerów w 1940r. To byli potencjalni agitatorzy, organizatorzy ruchu oporu wobec sowieckiej władzy.
-Syn Stalina, przebywający w niewoli niemieckiej, powiedział podobno, że to było rzeczą naturalną by masowo mordować wrogów ludu, w odniesieniu do Katynia i innych masowych mordów na samych Rosjanach. Nawet niedaleko lasku katyńskiego znaleziono pozostałości po innych egzekucjach NKWD. Mordowano swoich, więc kto się przejmował Polakami?
- Polacy w Katyniu musieli zginąć. W ten sposób, odrąbano narodowi polskiemu "głowę" i była to zaplanowana z zimną kalkulacją akcja. Aczkolwiek nie wszyscy wiedzą, że ta akcja rozpoczęła się już w latach 1937-1938 , gdzie w tzw. Operacji polskiej poniosło śmierć ponad 100 tys. Polaków przebywąjacych na terenach ZSRS. NKWD- tajna policja polityczna, działało sprawnie, konsekwentnie i długofalowo. To nie była zemsta za 1920 rok i przegraną wojnę z Polską. Chodziło o zimną kalkulację i likwidację elit polskich, co dokonało się ostatecznie w Katyniu w 1940 roku.
- Polacy przebywający w obozach na terenie Rosji żyli w niepewności, trzymano ich w budynkach po byłych cerkwiach. Panował mróz, spali na wielopietrowych pryczach, pod cienkimi siennikami. Wyżywienie było skromne, do tego ciągłe przesłuchania przez funckjonariuszy NKWD i badanie postaw wobec sowieckiej władzy ludowej. Jak Pan sądzi, czego ci ludzie mogli się spodziewać?
- Na pewno nie masowej likwidacji, nie mogło się to komukolwiek pomieścić w głowie. Szczepiono ich przeciwko tyfusowi, wmawiano wyjazd do cieplejszego klimatu, do państw neutralnych. Polscy jeńcy nie byli świadomi planów swoich oprawców. Chcieli walczyć o Polskę.Tymczasem dokonano "oczyszczania" obozów, zaplanowano szczegółowo rozstrzeliwanie polskich oficerów.
- Jak się to odbywało?
- Jeśli mowa o Katyniu, to dowożono ich pociągami do stacji Gniazdowo, stamtąd samochodami , które miały zamazane szyby- do lasu katyńskiego i tam kazano zdawać pasy, biżuterię, wartościowe przedmioty, prowadzono wgłąb lasu, wiązano ręce z tyłu. Bardziej opornym nakładano na głowy worki z trocinami, by nie mogli się szarpać. Na miejscu czekał na nich wykopany głęboki dół. Żołnierzy radzieckich, którzy wcześniej te doły kopano, rozstrzelano, by pozbyć się dodatkowych światków. Strzał w tył głowy z przyłożenia, tzw. Strzał katyński w potylicę, kończył ich życie.W wielu warstwach leżały ciała kilkuset poruczników, wyższych oficerów i generałów. Zabito nawet kobietę, pilota porucznik Janinę Lewandowską.
- Była to zbrodnia wojenna, czy ludobójstwo? Chyba Rosja- ani sowiecka, ani post komunistyczna, nigdy nie przyznała się do ludobójstwa?
- Oczywiście, że oficjalnie nie. Akta dotyczące Katynia, były skrzętnie przetrzymywane przez Stalina i Politbiuro. Każdy prezydent Rosji miał do nich wgląd w specjalnym archiwum na Kremlu. Z tego co wiemy, brakuje polskim historykom jakichś 30 tys teczek. Mimo usilnych starań strony polskiej są nikłe szanse na ich zdobycie.
- Dlaczego?
- Bo są to głównie akta oprawców, katów Katynia. Warto wspomnieć, że w Rosji świadomosć Katynia istnieje, duża w tym zasługa grupy rosyjskich historyków "Memoriał". Nawet w procesach międzynarodowych , Katyń nie był określany jako ludobójstwo, lecz zbrodnia wojenna. Sytuacja stała się dla władz polskich trudna już w momencie odkrycia grobów przez Niemców w 1943 roku. Komuniści starali się wszystkim obarczyć Niemców. Ale pamięć o tej tragedii pozostała w narodzie nawet w czasach stalinizmu.

 

Rozmawiał:
Tomasz Wojciechowski

  • 1365610093_ezzd92_6001365610093_ezzd92_600
  • 11024622_336954723118137_2859702196702896746_n11024622_336954723118137_2859702196702896746_n
  • KatynKatyn
  • 10968353_319233128223630_3217912566388607187_n10968353_319233128223630_3217912566388607187_n
  • 1978650_318585114955098_8872610149135871254_n1978650_318585114955098_8872610149135871254_n

Dodaj Temat

 reklama balticbd

calidozaworarka

polanareklama1

 

lechbudholenderska1

 

inwestbohwawy

banerekfotowoltaika210x240px3

 

 

balticinfopl

 

dermalogicalogo1


logonieruchomosci ew1

logopraxis

pamprofil

 

4mobile

banerbogurscy
 banerek1
logo just
 
MAPA STRON I II
stat4u